1. Thưa anh, thời còn là sinh viên, anh có nỗi trăn trở nào lớn nhất về việc học? Và anh đã muốn thay đổi điều gì trong ngôi trường mình đang học, nếu anh có quyền?
Đây là câu hỏi tôi đã suy nghĩ mấy chục năm nay mà tôi vẫn chưa có lời giải. Tôi chưa bao giờ học giỏi khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Một ví dụ cụ thể là môn Văn. Mỗi khi sắp có bài kiểm tra, trước đó tôi đã phải cố gắng học thuộc lòng bài Văn trong quyển Tập làm văn hoặc do giáo viên đã đọc từ trước. Tại sao ư? Cũng có thể do tôi học kém môn Văn. Có một lần tôi nghĩ tại sao cứ phải chép học thuộc lòng như vậy nhỉ. Mình chỉ cần nắm được ý chính rồi sau đó tự viết theo cảm nghĩ của mình có hơn không. Tôi đã nhận được một bài học thích đáng với điểm 1 mà không có lý do rõ ràng. Sau đó tôi chưa bao giờ viết văn mà mình tự “sáng tác” nữa.
Tiếp sau nữa lên cấp 3, cô giáo vật lý vừa là cô chủ nhiệm, cô cứ động viên tôi học. Tôi cũng đã cố gắng nhiều nhưng sao tôi học được như mong muốn của cô. Cô quay sang ghét tôi. Giai đoạn đấy tôi tự cảm thấy tự ti vô cùng.
Lên đến đại học, cách học ở giai đoạn này có vẻ phù hợp với tôi hơn. Tự do học và nghiên cứu. Nhưng khi trả bài vẫn cố gắng theo sách, chứ theo vở viết do ghi chép hoặc “sáng tạo” vẫn bị điểm kém. Thời gian ở trên lớp uể oải vô cùng. Chỉ có môn tiếng Anh là tốt vì là môn giao tiếp hai chiều.
Sau này khi lao vào công việc, tôi học rất nhanh, tôi làm rất nhanh, nhiều khi tôi cũng không hiểu nổi tại sao nữa. Tôi chỉ có thể giải thích có thể do trời giúp mình. Hầu hết tôi có thể làm được bất cứ điều gì mình mong muốn bằng cách tự học qua đọc sách hoặc qua các chương trình đào tạo ngắn hạn mà mình xác định học để phục vụ cho công việc. Ở đây tôi không phải trả bài. Ở đây tôi được tranh luận thoải mái bởi tôi là khách hàng. Thầy Việt trung tâm đào tạo Tâm Việt còn bảo tôi là “Tôi sẽ trả tiền để cho cậu hỏi”. Tôi nghe và hiểu bài rất nhanh. Sau khi học xong tôi có thể về giảng lại toàn bộ cho nhân viên công ty nghe. Trong khi đó rất nhiều nhân sự có bằng khá giỏi thì lại không thể làm tốt công việc được giao.
Nếu có quyền, tôi nghĩ là nên định hướng trường trở thành một doanh nghiệp độc lập tạo tính cạnh tranh, cạnh tranh giữa các trường với nhau và giáo viên trở thành những nhân sự độc lập không ở cơ chế bao cấp. Với sinh viên cần phát huy khả năng tự học, tự nghiên cứu là chính. Buổi lên lớp chỉ là nơi trao đổi, tháo gỡ khó khăn, thảo luận và làm rõ các khái niệm chính.
2. Khi ở Giảng đường, anh đã nuôi hoài bão làm doanh nhân chưa?
Tôi sinh ra khi chiến tranh chỉ còn là những câu chuyện dài mà bố mẹ, làng xóm kể cho nghe. Trong thời bình, kinh tế mở cửa, cả xã hội tham gia làm “con buôn”, mấy người biết đến hai chữ kinh doanh, nói gì đến doanh nhân. Bố mẹ cũng chẳng để lại di sản kiến thức đáng kể ngoài việc mua đi bán lại, mua rẻ bán đắt.
Thời điểm tôi học cấp 2, khi người ta đi làm chỉ được có vài trăm nghìn, làm việc cho Tây cũng nghe đến 100 usd (1,1tr VNĐ) là ghê lắm rồi thì tôi đã nói với đứa bạn thân của tôi là nếu sau này làm việc gì mà dưới 1,5 triệu tôi sẽ không thèm làm. Bởi tôi nhìn thấy được việc kiếm tiền không phải là khó, có quá nhiều cơ hội để có thể kiếm được tiền. Ngoài việc tôi tham gia kinh doanh nam bắc cùng với gia đình, tôi đã tự mình chủ động học kinh doanh. Sau này thu nhập của tôi không chỉ giúp cho bản thân mà tôi còn có thể lo cho cả gia đình. Cứ như vậy việc kinh doanh đã trở thành kỹ năng từ khi nhỏ. Tôi cứ làm, rút kinh nghiệm và học.
Khi nhận thấy các công việc nhỏ chỉ giúp kiếm được tiền nhưng manh mún nhỏ lẻ vụn vặt, tôi nghĩ tới việc phải thành lập một doanh nghiệp mà ở đó nó phải là một tổ chức với những con người tài năng, cùng lao động hết mình, đem đến sản phẩm dịch vụ có chất lượng cao với sản lượng lớn, đóng góp công sức cho xã hội, đem lại niềm vui cho cuộc sống, cùng thụ hưởng những giá trị do mình tạo ra.
Đến tận thời điểm này tôi hiếm khi có thời gian để nghĩ mình là doanh nhân không nữa, chỉ có một điều tôi nhận thấy rõ ràng, tôi đang tạo công ăn việc làm cho nhiều người, tôi đang giúp cho nhiều doanh nghiệp có được hệ thống thông tin liên lạc tốt phục vụ cho hoạt động phát triển sản xuất kinh doanh, tôi nộp thuế cho nhà nước, tôi chia sẻ được kinh nghiệm của mình cho nhiều người, tôi tham gia các hoạt động từ thiện nhân đạo, tôi hỗ trợ được gia đình và có một cuộc sống đầy đủ cả về vật chất lẫn tinh thần.
3. Theo anh, để có thể thành công trong sự nghiệp sau này, anh có lời khuyên nào đối với sinh viên?
Theo tôi, thành công không phải là quá khó. Tôi không nói bừa, bởi tôi đã trải nghiệm qua nhiều lần có và mất, rồi lại có, lần sau luôn làm tốt hơn và phát triển hơn lần trước. Cứ như vậy tôi rút ra là những điều mình làm được là do mình có gốc lao động. Gốc lao động là những tố chất chịu khó và khả năng tự học để thích nghi. Khi cần tôi có thể làm ngày làm đêm bởi tôi tìm được niềm vui trong công việc, bởi lao động với tôi đã trở thành thói quen, bởi tôi xác định không có đường lùi, lùi là chết nhưng phía trước cũng là vực sâu, cần quyết tâm nhảy qua.
Về việc học, tôi rất chịu khó học. Khi không còn học nữa tôi đã tranh thủ học nâng cao lại tất cả các kiến thức mà tôi nghĩ là cần dùng từ tiểu học tới đại học. Tôi củng cố lại những kiến thức gốc của mình. Sau đó tôi cập nhật cho bản thân những kiến thức mới cả về chuyên môn và kỹ năng.
Khi có đầy đủ những gì mình cho là gốc rồi. Mình cần xác định mục tiêu, vạch ra con đường và tiến trình thực hiện nó. Thêm nữa dám làm tất cả từ những việc nhỏ nhất, xấu nhất, bẩn nhất, miễn là nó nằm trong tiến trình đó.
4. Nhiều doanh nghiệp thời gian qua kêu ca về chất lượng cử nhân, doanh nghiệp của anh có gặp vấn đề gì khi tuyển dụng cử nhân vào làm việc?
Đây là điều mà tất cả các doanh nghiệp đều đang gặp. Khi ngồi trên ghế nhà trường, không có môn học nào về việc xác định giá trị bản thân và định hướng nghề nghiệp. Do vậy, người học không có mục tiêu rõ ràng cho sự nghiệp. Khi thi đại học thì cũng chẳng biết khả năng của mình là gì, mình có thể làm gì và trở thành ai. Chỉ biết lơ mơ và chung chung. Khi ra trường, sinh viên cũng vẫn như vậy. Khi xin việc vào doanh nghiệp còn chưa biết mình là ai, xin vào đâu cho đúng với chuyên môn, khả năng và mục tiêu của mình, vào làm với một mục tiêu rất chung chung. Như vậy sao đứng về mặt tinh thần đã không thể tốt được rồi. Rồi lại mất vài năm gọi là có “kinh nghiệm”, nhưng thực ra là mới hiểu ra “mình là ai, có thể làm gì và sẽ là ai” tốt hơn. Khi đó, thì lại đôi khi đặt mục tiêu cao quá hoặc liên tục thay đổi mục tiêu, hoặc không chịu khó cập nhật. Do vậy dẫn đến đứng núi này trông núi khác, rồi nhảy việc, quanh đi quẩn lại hết thời gian mà mình vẫn chưa đâu vào đâu.
5. Nếu ở cương vị Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, anh sẽ làm gì để có những thay đổi nhanh, tích cực và hiệu quả trong việc đào tạo đại học?
Thay đổi về việc đào tạo trong đại học thì chỉ giải quyết trong phần ngọn. 20 năm nữa thì cũng chẳng thay đổi được là bao, rồi lại cứ sửa tới sửa lui mà cũng chẳng giải quyết được gì nhiều, vẫn vất vả. Sinh viên ra trường hiện nay cách thời chúng tôi mười mấy năm mà cũng có hơn gì thế hệ tôi là bao đâu. Phần gốc thì tôi không dám nói. Các vị Bộ trưởng là người biết và nắm rất rõ, nhưng để thay đổi thì khó lắm.
6. Công việc kinh doanh mang lại cho anh những hứng khởi nào trong cuộc sống? Và hiện nay, việc học của anh chắc vẫn chưa dừng lại?
Kinh doanh là một công việc như bao công việc khác, là một con đường dẫn đến sung sướng và hạnh phúc. Khi nào mà người kinh doanh không thấy như vậy tức là đang mất cân bằng. Người kinh doanh cần xác định mục tiêu phù hợp với khả năng. Với tôi, kinh doanh không chỉ là tiền, mà là học, nâng cao bản lĩnh và các giá trị bản thân. Đương nhiên, tôi đang làm là tôi đang học. Nhiều người bảo doanh nghiệp của tôi thành công, tôi vẫn bảo nó đang bắt đầu thôi, bởi tôi biết doanh nghiệp của tôi cũng đang học để trưởng thành.
7. Anh có nhận thấy sinh viên VN hiện nay có nhược điểm chung nào là lớn nhất? Làm thế nào để thay đổi họ?
Thứ nhất lao động không trở thành thói quen của họ ngay từ nhỏ do gia đình có điều kiện tốt không bắt lao động, dẫn đến lao động hời hợt, ít đam mê
Thứ hai không định vị được bản thân, chiến lược phát triển và có mục tiêu rõ ràng
Để thay đổi:
Thứ nhất nên định vị và xác định mục tiêu từ nhỏ. Chủ động đạt được mục tiêu bằng cách tự làm, tự học, tự nghiên cứu là chính. Chủ động tìm những việc gì làm mà có thể phụ giúp cha mẹ. Chủ động bước từng bước trên chính đôi chân của mình trên con đường đi đến mục tiêu đã đề ra. Kiến thức ở trường cần học tập nghiêm túc, không phải chỉ để đối phó mà xác định đó là nền tảng cho sự nghiệp của mình.
8. Anh có thể nói đôi nét về doanh nghiệp của mình?
VCtel là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lắp đặt tổng đài điện thoại doanh nghiệp có sử dụng thương mại điện tử vào quy trình này.
Công ty chúng tôi tên đầy đủ là Công ty điện thoại Vân Chung, viết tắt VCtel, là doanh nghiệp khai sinh dịch vụ online lắp đặt Tổng đài điện thoại doanh nghiệp tại Việt Nam, được thành lập ngày 15/03/2004, do hai sinh viên khoa toán tin ứng dụng – ĐHQG sáng lập. Ban lãnh đạo công ty đã từng là kỹ thuật, chuyên gia làm việc tại Tổng cục Công nghệ thông tin và Trung tâm dịch vụ khách hàng bưu điện thành phố Hà Nội.
Hiện nay ngoài giá cả tốt nhất, đến với Vân Chung là đến với dịch vụ lắp đặt chất lượng cao, tức là tổng đài điện thoại sẽ do những kỹ thuật viên giàu kinh nghiệm, chuyên môn cao, được đào tạo bởi các nhà sản xuất viễn thông có thương hiệu lớn của thế giới như Siemens, Alcatel, Panasonic, Nec, LG,…
Một điều đặc biệt, đó là công ty chúng tôi đầu tư cho R&D, đội ngũ cán bộ kỹ thuật đầu ngành của Việt Nam luôn tìm kiếm những sản phẩm mới, giải pháp tổng thể nhằm đem lại cho khách hàng những sản phẩm mới lạ bất ngờ với định hướng tiết giảm chi phí, gia tăng hiệu quả hoạt động hệ thống, có thể giúp khách hàng luôn đi trước một bước đối với công nghệ, cạnh tranh tốt hơn trên thương trường so với đối thủ.
Con người với các quy trình làm việc rõ ràng theo tiêu chuẩn ISO, các phòng ban phối hợp nhuần nhuyễn chạy song song với hệ thống CNTT hiện đại(Server, PC mạnh, đường truyền cáp quang 10MB, website, CRM, Fast, pabx, email, fax, hotline,…) tạo ra một dịch vụ nhanh chóng, đồng nhất mọi lúc mọi nơi. Văn phòng giao dịch sạch đẹp, địa điểm bảo hành thuận tiện cũng góp phần nâng cao giá trị dịch vụ của chúng tôi.
Vân Chung – VCtel là một thương hiệu điện tử viễn thông doanh nghiệp có uy tín tại Việt Nam. Chúng tôi là thành viên của các hội và hiệp hội lớn: HBA, VCCI, ECVN, VMA, VATP, APSA
Website www.vctel.com là hệ thống thương mại điện tử trực tuyến đầu tiên dưới hình thức: “Trung tâm giải pháp về CNTT và viễn thông tổng thể” đầu tiên của Việt Nam được Bộ công thương hai lần cấp cúp đồng, một cúp Vàng chứng nhận là website xuất sắc nhất.
Ngày nay, Vân Chung được cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và các doanh nghiệp viễn thông đồng nghiệp biết đến như một hãng viễn thông doanh nghiệp lớn nhất cung cấp giải pháp tổng thể hiệu quả, uy tín và là doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trực tuyến nhiều nhất, nhanh nhất Việt Nam.
Xin cảm ơn anh!